«Ποιoς σώζει ποιoν;»

«Ποιος σώζει ποιον;» είναι ο τίτλος του γερμανικού ντοκιμαντέρ 104 λεπτών που γύρισαν η Λέσλι Φράνκε και ο Χέρντολορ Λόρεντς. Θέμα του η οικονομική κρίση στην Ευρώπη με ιδιαίτερο βάρος στην Ελλάδα.
Η Λέσλι Φράνκε και ο Χέρντολορ Λόρεντς είναι ιδρυτές της κινηματογραφικής εταιρείας Kern στο Αμβούργο. Εδώ και 30 χρόνια γυρίζουν ντομιμαντέρ με οικονομικό και κοινωνικό περιεχόμενο και συνεργάζονται στενά με τα δημόσια γερμανικά κανάλια ZDF, WDR και στο γαλλογερμανικό ARTE.
H τελευταία τους ταινία «Ποιoς σώζει ποιoν;» προβάλλεται τις τελευταίες εβδομάδες κυριολεκτικά σε ολόκληρο τον κόσμο, σε περίπου 150 χώρες, αναμεσά τους στην Ελλάδα και φυσικά στη Γερμανία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιρλανδία, ενώ στο τέλος παρουσιάζεται και το παράδειγμα της Ισλανδίας. Πριν από μερικές ημέρες η ταινία προβλήθηκε στην κινηματογραφική λέσχη της Καλλιτεχνικής Ένωσης της Κολωνίας. Η Λέσλι Φράνκε μιλώντας στην Deutsche Welle μας εξήγησε γιατί οι δύο κινηματογραφιστές θέλησαν να κάνουν αυτή την ταινία:
«Είχαμε ασχοληθεί για πολλά χρόνια, πάνω από δέκα χρόνια, με τις ιδιωτικοποιήσεις για παράδειγμα των σιδηροδρόμων ή του νερού και μετά ήρθε η οικονομική κρίση. Οι ειδήσεις ήταν γεμάτες με λέξεις και ρεπορτάζ που κανείς δεν καταλάβαινε. Αυτό διαρκούσε για χρόνια και είπαμε πως κάτι τέτοιο είναι αδιανόητο και πως θα πρέπει να κάνουμε μια ταινία που να διαφωτίζει τον κόσμο».

Η Ελλάδα της υψηλής ανεργίας και των αδιεξόδων

Μέσα από την ταινία καταδεικνύεται ότι ο νεοφιλελευθερισμός, η αποκανονικοποίηση των αγορών και η εισαγωγή νέων οικονομικών προϊόντων ήταν οι βασικές αιτίες που οδήγησαν στην οικονομική κρίση. Παράλληλα επισημαίνεται πως το βάρος των τραπεζών μετακυλίεται στις πλάτες των φορολογουμένων.
«Τα χρέη είναι η περιουσία των πλουσίων και ο στόχος δεν είναι ο προσωπικός δανεισμός αλλά ο δανεισμός κρατών. Τα κράτη δηλαδή να είναι πάντοτε χρεωμένα ώστε οι τράπεζες να αποκομίζουν κέρδος» υπογραμμίζει η Λέσλι Φράνκε.
Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει την Ελλάδα της υψηλής ανεργίας και των αδιεξόδων, την Ισπανία των βάρβαρων εξώσεων μέσα από μια εντυπωσιακή ρεαλιστική κινηματογραφική καταγραφή και την Ισλανδία που επιχείρησε να αποκοπεί από τις μεγάλες διεθνείς τράπεζες, έκανε έρευνες για το ποιος ευθύνεται για την υπερχρέωση της χώρας και έστειλε στη φυλακή ακόμα και το διοικητικό συμβούλιο μια ολόκληρης τράπεζας. Καταγράφονται απόψεις πανεπιστημιακών, πολιτικών αλλά και μετανοημένων golden boys που στόχο είχαν κάποτε να φτιάχνουν αμφιλεγόμενα, επικίνδυνα προϊόντα υψηλού ρίσκου. Οι φορολογούμενοι όλης της Ευρώπης έχουν επωμισθεί τα χρέη των τραπεζών, σύμφωνα με τους Γερμανούς κινηματογραφιστές. Τα πακέτα διάσωσης δεν έφθασαν στα χέρια των Έλληνων πολιτών αλλά δόθηκαν για να σωθούν οι γαλλικές και οι γερμανικές τράπεζες, οι οποίες διατηρούσαν μεγάλο αριθμό ελληνικών ομολόγων στα χαρτοφυλάκιά τους όταν ξέσπασε η κρίση. Η άποψη αυτή κάθε άλλο όμως παρά η κυρίαρχη είναι στη Γερμανία. Πώς κρίνει αλήθεια η Λέσλι Φράνκε τον γερμανικό τύπο και τους πολιτικούς για τον τρόπο με τον οποίο αναφέρονται στην οικονομική κρίση στην Ελλάδα;
«Είναι καταστροφικός. Πρόκειται για μια απάτη εις βάρος όλων των ευρωπαϊκών λαών. Κανένας δεν λέει την αλήθεια, αυτό που πραγματικά συνέβη. Διερωτώνται για τα δισεκατομμύρια που δόθηκαν στην Ελλάδα και γιατί αυτή δεν καταφέρνει να σταθεί στα πόδια της. Η Ελλάδα όμως δεν πήρε ούτε ένα σεντ. Κι αυτό πρέπει να το λέμε και να το ξαναλέμε. Τα χρήματα πήγαν στις τράπεζες».

Μια ταινία που χρηματοδοτήθηκε από το κοινό

Μια από τις πιο εντυπωσιακές συνεντεύξεις είναι του πρώην τραπεζίτη Σατιαγίτ Ντας, ο οποίος εξηγεί πως οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση μέσα από τον συνεχή και υπερβολικό δανεισμό και στη συνέχεια επωφελήθηκαν. Οι τράπεζες μπορούν να δίνουν δάνεια διότι τα ασφαλίζουν με παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα υψηλού κινδύνου. Ο ίδιος ο Σατιαγίτ Ντας, είχε εφεύρει πολλά από αυτά τα παράγωγα προϊοντα και όπως ο ίδιος λέει «τα προϊόντα αυτά είναι σε θέση να κρύβουν ζημίες, τα κέρδη μπορούν να διαφεύγουν της προσοχής της δικαιοσύνης αλλά και να κρύβονται ένα σωρό πράγματα στους ισολογισμούς. Με αυτό τον τρόπο μπορεί κανείς να φοροδιαφεύγει, να παρακάμπτει τελικά κανονισμούς και νόμους περί περιορισμών στον ανταγωνισμό».
Η ταινία σύμφωνα με τους δύο δημιουργούς βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση στη Γερμανία και έχει προβληθεί από τα ΜΜΕ. Ο κόσμος δείχνει ενδιαφέρον να δει μια διαφορετική προσέγγιση. Η ταινία χρηματοδοτήθηκε από το κοινό. Το 2012 δημιουργήθηκε μια ιστοσελίδα που εξηγούσε ποιοι είναι οι δημιουργοί και οι προθέσεις τους, παρουσιάζοντας παράλληλα το περιεχόμενο της ταινίας. Με 20 ευρώ όποιος ήθελε μπορούσε να γίνει συμπαραγωγός και να πάρει ένα DVD που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για μη εμπορικούς σκοπούς. Συγκεντρώθηκαν χρήματα από 4.000 ανθρώπους.

Πηγή: Deutsche Welle

Ο εκδημοκρατισμός των τραπεζών

Με σειρά άρθρων οι FT μελετούν τον διαβόητο «εκδημοκρατισμό της χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας». Τι σημαίνει η κυκλοφορία νέων τεχνολογικών προϊόντων σε αχανείς αλλά αναξιοποίητες αγορές, και το crowdfunding για τον δυτικό δανεισμό.

Κατά τις επόμενες εβδομάδες, οι Financial Times θα δημοσιεύσουν σειρά κειμένων υπό τον τίτλο "Democratising Finance", ο εκδημοκρατισμός της χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας. Θα μελετηθούν οι πρωτοβουλίες για την κυκλοφορία νέων πόρων χρηματοπιστωτικής πίστωσης, για τις νέες μορφές νομισμάτων και για τις νέες μεθόδους πληρωμής. Και θα αναλυθεί το ερώτημα κατά πόσον ο κόσμος πραγματικά «εκδημοκρατίζεται» όπως υποδεικνύουν αυτές οι πρωτοβουλίες.
Ένα σημείο αναφοράς στην ανάλυση, είναι η κυκλοφορία της νέας ταυτότητας στην Νιγηρία. Μια χώρα στο επίκεντρο της αφρικανικής ανάπτυξης, με αύξηση ΑΕΠ 7% τον χρόνο, που όμως πλήττεται από την εύθραυστη διακυβέρνηση και τις ακρότητες των τρομοκρατών της Μπόκο Χαράμ.
Η νέα ταυτότητα αποτυπώνει αυτή την αντιπαράθεση: Στα ηλεκτρονικά τσιπς των νέων ταυτοτήτων, αποθηκεύονται δεδομένα για την ίριδα του ματιού και το δακτυλικό αποτύπωμα του κατόχου. Λειτουργούν όμως και ως χρεωστικές κάρτες, με την υποστήριξη της MasterCard, δίνοντας δυνατότητες τραπεζικής πρόσβασης σε μια τεράστια μάζα ανθρώπων.
Οι θιασώτες της αλλαγής θεωρούν ότι η νέα ταυτότητα ευνοεί την ήπια μετάβαση προς τον εκσυγχρονισμό, αλλά οι επικριτές εγείρουν ερωτήματα για τις δυνητικές καταχρήσεις των βιομετρικών δεδομένων, καθώς και την ανάμιξη της δυτικής χρηματοπιστωτικής εταιρίας MasterCard, που με την «σφραγίδα» της στην νέα ταυτότητα, θυμίζει σε κάποιους εποχές δουλεμπορίου του 19ου αιώνα.
Οι τραπεζικές επιχειρήσεις διαψεύδουν τις υπόνοιες για εκμετάλλευση αλλά χωρίς αμφιβολία η πρόσβαση στην ψηφιακή τεχνολογία βοηθά τους τραπεζίτες να απευθυνθούν σε νέες αγορές.
«Ο εκδημοκρατισμός της τραπεζικής πρόσβασης δεν είναι μόνο κοινωνική ευθύνη, αλλά και επιχειρηματικό μοντέλο», σχολίασε ο επικεφαλής της μεξικανικής μονάδας της ισπανικής τράπεζας BBVA. Η τράπεζα προσπαθεί αυτή την περίοδο να στρέψει τους καταναλωτές προς πιο αποδοτικά και με μειωμένο ρίσκο προϊόντα, ενθαρρύνοντάς τους να χρησιμοποιούν το smartphone τους για χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.
Πάντως λίγες είναι οι τράπεζες που σκέφτονται ριζοσπαστικά για το δέσιμο τεχνολογίας και τραπεζών: Τα περισσότερα βήματα κάνουν προς αυτή την κατεύθυνση οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας και τεχνολογίας. Η υπηρεσία της Vodafone's «M-Pesa» για την μεταφορά χρημάτων που ιδρύθηκε το 2007, κυριαρχεί στην Κένυα, την Τανζανία και άλλες αφρικανικές χώρες, ενώ ανάλογα σχέδια αναπτύσσονται στην Λατινική Αμερική. Ο Vikram Pandit, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Citigroup και τεχνολογικός επενδυτής σήμερα σε μια σειρά start-ups είναι κατενθουσιασμένος με τις νέες τεχνολογίες. Σχολιάζει ότι το σύστημα M-Pesa μπορεί να είναι τεχνολογικά απλοϊκό αλλά σίγουρα καλύπτει το μεγάλο κενό που υπάρχει.
Στην Δύση ο «εκδημοκρατισμός» που προωθείται είναι διαφορετικός. Εκεί, απλοί άνθρωποι που άλλοτε δεν είχαν καμια πρόσβαση σε καίρια σημεία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αποκτούν αιφνιδίως πλήρη επαφή. Και οι online πλατφόρμες που προσφέρουν πρόσβαση στις μετοχικές επενδύσεις «του πλήθους», το αποκαλούμενο "crowdfunding", έχουν αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα.
Πράγματι, για τις ανεπτυγμένες αγορές, η διεύρυνση και το βάθος της αγοράς πιστώσεων crowdfunding αποτελεί την πιο εντυπωσιακή τάση της χρηματοδότησης των τελευταίων ετών. Από την Σαγκάη ως το Λονδίνο και την Νέα Υόρκη, κάθε μήνα διπλασιάζονται ή τριπλασιάζονται σε αριθμό οι πιστωτές peer-to-peer, δηλαδή οι online πλατφόρμες που φέρνουν σε επαφή ιδιώτες οι οποίοι θέλουν να επενδύσουν χρήματα σε ιδιώτες και εταιρίες οι οποίες θέλουν να δανειστούν.
Οι θιασώτες αυτής της πρακτικής θεωρούν ότι δημιουργεί ξεκάθαρα πλεονεκτήματα για τους δανειολήπτες, που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν κεφάλαια υπό διαφορετικές συνθήκες και για τους δανειστές που αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες. Ορισμένοι προειδοποιούν όμως ότι εφόσον επιτύχει, ο τομέας εντέλει θα «θεσμοποιηθεί» με αποτέλεσμα οι μεγάλοι διαχειριστές κεφαλαίων και οι μεγάλες τράπεζες να κυριαρχήσουν και σε αυτές τις πλατφόρμες.
Επίσης, ορισμένοι αξιωματούχοι εποπτικών αρχών, φοβούνται ότι ο δανεισμός P2P έχει δοκιμαστεί μόνο σε περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων. Όταν αυξηθούν τα επιτόκια, θα αυξηθούν οι χρεοκοπίες, οι επενδυτές θα «καούν» και θα δημιουργηθεί έντονη κοινωνική αντίδραση.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τεχνολογική πρόοδος ευνοεί τις μάζες σε όλο τον πλανήτη, βοηθώντας την χρηματοοικονομική συμμετοχή στις πλέον βασικές υπηρεσίες πληρωμών αλλά και στις πλέον εξελιγμένες επενδυτικές στρατηγικές. Αν αυτό είναι εκδημοκρατισμός, δεν σημαίνει ότι θα είναι και «παιχνίδι».

Η κοινωνική επιχειρηματικότητα κερδίζει έδαφος

Η κοινωνική επιχειρηματικότητα βρίσκεται στο προσκήνιο και στην Ελλάδα της κρίσης. Τα «φώτα» της στον τομέα αυτό δίνει σε νέους από τη Θεσ/νίκη η Ακαδημία Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας Μονάχου.

Στο πρόσφατο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ανάμεσα στα οικονομικά θέματα που συζητήθηκαν ήταν και αυτό της κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Οι κοινωνικοί επιχειρηματίες εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια τους για τις συνθήκες του παρόντος οικονομικού συστήματος, το οποίο αυξάνει την απόσταση μεταξύ φτωχών και πλουσίων. Όπως τονίστηκε, η επιχειρηματικότητα θα πρέπει να στοχεύει σε κάτι περισσότερο από τη συσσώρευση πλούτου.

Η Ακαδημία Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας

Σε αυτό αποσκοπεί η Ακαδημία Κοινωνικής επιχειρηματικότητας, η οποία ιδρύθηκε το 2010 ως οργανωμένο δίκτυο τεσσάρων σχολών του Πανεπιστημίου του Μονάχου. Με τρεις πυλώνες δράσης, η ακαδημία προσφέρει προγράμματα κατάρτισης, προωθεί σχέδια κοινωνικής επιχειρηματικότητας και παροτρύνει τη δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου για τη θεμελίωση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας. «Δραστηριοποιούμαστε στην ανάπτυξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας στη Γερμανία αλλά και στο εξωτερικό με την προσφορά πολλών ειδών προγραμμάτων κατάρτισης. Εστιάζουμε στη νέα γενιά, την επονομαζόμενη και 'γενιά Υ' αλλά δε λείπουν και οι άνθρωποι μεταγενέστερων γενεών, οι οποίοι δραστηριοποιούνταν για χρόνια στην ιδιωτική οικονομία και αποφασίζουν τώρα να επιστρέψουν κάτι στην κοινωνία, επενδύοντας στην κοινωνική οικονομία», ανέφερε η κ. Κριστίνα Χουν, υπεύθυνη του προγράμματος κατάρτισης της Ακαδημίας. Μάλιστα, από την επόμενη χρονιά το μάθημα της κοινωνικής επιχειρηματικότητας θα εισαχθεί ως μάθημα επιλογής σε όλα τα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στο πανεπιστήμιο του Μονάχου.

Η δημιουργία του δικτύου κάθε άλλο παρά εύκολη ήταν. «Ήταν και για μας κάτι πρωτόγνωρο, πολλοί δεν πίστευαν ότι θα τα καταφέρουμε. Καταλάβαμε πως η συνεργασία ήταν το καταλληλότερο όπλο για να πετύχουμε. Η κοινωνική επιχειρηματικότητα αποτελεί μία νέα θεματική που δεν είναι ευρέως γνωστή στον ακαδημαϊκό χώρο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από πολλές επαγγελματικές ειδικότητες», τόνισε ο υπεύθυνος οικονομικής πολιτικής της Ακαδημίας κ. Ντομινίκ Ντόμνικ.

Πλεονεκτήματα και προβλήματα

Οι συνθήκες κρίσης, με την αύξηση της ανεργίας και τη μείωση του κοινωνικού κράτους, ευνοούν την ανάπτυξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Με μία δημοκρατική οργάνωση από τα κάτω, οι κοινωνικές επιχειρήσεις δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, εκπληρώνοντας τον κοινωνικό τους σκοπό όπως την κοινωνική φροντίδα, την ενσωμάτωση ευπαθών ομάδων μέσω της απασχόλησης και την επίτευξη συλλογικών σκοπών (π.χ. οικολογία, πολιτισμός, παροχές κοινωνικής ωφέλειας).
Σε αυτό βέβαια παρουσιάζονται και κάποια δομικά προβλήματα. «Είναι μια μορφή επιχειρηματικότητας που δρα στο περιβάλλον ανταγωνισμού δίπλα στις κλασικές επιχειρήσεις. Έχει δύο σκοπούς: την εκπλήρωση του κοινωνικού σκοπού αλλά και την οικονομική αυτονομία. Πρόκειται για ένα νέο μοντέλο επιχειρηματικότητας το οποίο δεν έχει γίνει ακόμα πλήρως αποδεκτό. Η αλλαγή δεν γίνεται από την μία μέρα στην άλλη. Παρατηρούνται συχνά προβλήματα στις χρηματοδοτήσεις και τη φορολόγηση των κοινωνικών επιχειρήσεων διότι το κοινωνικό τους αντίκτυπο θεωρείται ενάντιο στην πολιτική του κέρδους», εκτιμά ο κ. Ντόμνικ.

Προβλήματα και προοπτικές στην Ελλάδα

Στο πρόσφατο διήμερο εργαστήρι που οργάνωσε η Ακαδημία Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας του Μονάχου στο Ινστιτούτο Γκαίτε στη Θεσσαλονίκη, οι υπεύθυνοι παρατήρησαν ότι οι νέοι Έλληνες συμμετέχοντες μπορεί να είναι απογοητευμένοι από το γενικότερο ζοφερό κλίμα της οικονομίας, ωστόσο επιθυμούν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και να αγωνιστούν για κάτι νέο στο πλαίσιο της κοινωνικής οικονομίας. Η υλοποίηση του εργαστηρίου, πήρε έναν πολύ πρακτικό προσανατολισμό. Μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες προτάσεις αφορούσε την υποστήριξη μονογονεικών οικογενειών στην Θεσσαλονίκη.

Η κοινωνική οικονομία στην Ελλάδα έχει ισχυρές ρίζες στη μακρά ιστορία της οικοδόμησης του ελληνικού κράτους με τη συμβολή κοινωφελών ιδρυμάτων και εθνικών ευεργετών. Αυτή τη στιγμή όμως, η κοινωνική επιχειρηματικότητα παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό. Γιατί συμβαίνει αυτό; «Κυριαρχούν νοσηροί μεσάζοντες οι οποίοι καταλαμβάνουν ζωτικό χώρο. Υπάρχει μία επαγγελματική τάξη ανθρώπων που βιοπορίζεται από την κατασπατάληση των δημοσίων πόρων και εκμεταλλεύεται τους όρους και τα μέσα της κοινωνικής οικονομίας. Μασκαρεύονται τη μορφή κοινωνικών επιχειρήσεων κι έτσι αποτελούν μία τοξική παρουσία που εναντιώνεται στο θεσμοθετημένο δημόσιο σκοπό τους», αναφέρει ο Ιωάννης Νασιούλας, επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Οικονομίας και Εμπειρογνώμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα.

Αισιοδοξία για περισσότερες ευκαιρίες στους νέους έλληνες επιχειρηματίες παρά την κρίση

Αν και υπάρχει μια υγιής πολιτική ατζέντα από πλευράς ΕΕ, με ικανοποιητική προσφορά κονδυλίων, είναι προβληματικό το γεγονός ότι οι κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις χωλαίνουν στην εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Αυτό σύμφωνα με το κ. Νασιούλα μπορεί να αντιμετωπιστεί με κάποιες αλλαγές: «Υπάρχει ανάγκη για κάποιες νομοθετικές βελτιώσεις και την καθιέρωση ενός μετρικού συστήματος που θα ελέγχει αυστηρά τις κοινωνικές επιχειρήσεις σε ότι αφορά την αποτίμηση των κοινωνικών αποτελεσμάτων τους, ώστε να έχουμε επιβεβαιώσιμους σκοπούς για τα δαπανητέα ποσά».
Ο κ. Νασιούλας ελπίζει στους ανθρώπους που δεν έχουν προλάβει να διαφθαρούν, όπως οι νέοι πριν και μετά το πανεπιστήμιο και οι άνθρώποι της διασποράς που έχουν μια εμπειρία από τη λειτουργία των δημόσιων αγαθών σε περιβάλλον αξιοκρατίας. Δεν αγνοεί ότι υπάρχουν και αξιόλογα παραδείγματα: «Οι κοινωνικοί συνεταιρισμοί στα ψυχιατρεία, οι αστικοί συνεταιρισμοί φαρμακοποιών και μηχανικών αλλά και μικρού μεγέθους κοινωνικές επιχειρήσεις για άτομα με ειδικές ανάγκες, αποτελούν τα φωτεινά παραδείγματα» όπως μας επεσήμανε, δηλώνοντας πολύ χαρούμενος για τη συμβολή του στην πρόσφατη δημιουργία της Εταιρείας Κοινωνικής Ανάπτυξης, μιας πρωτοβουλίας της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης στο πεδίο της κοινωνικής οικονομίας, που έχει ως καταστατικό της σκοπό την αντιμετώπιση του φαινομένου της διαρροής ανθρώπινου δυναμικού στο εξωτερικό.

Πηγή: Deutsche Welle

Ο οικονομικός παλμός της Ευρώπης (13/2/2015)

Στον παρακάτω σύνδεσμο του Economist δείτε σε διαδραστικό διάγραμμα τα οικονομικά στοιχεία και τις προβλέψεις για διάφορους οικονομικούς δείκτες για τα κράτη μέλη της Ε.Ε.

Europe's pulse

Κοπή Βασιλόπιτας ΕΟΕΔΕ Μακεδονίας - Θράκης

Αγαπητοί συνάδελφοι Οικονομολόγοι Εκπαιδευτικοί,

σας καλούμε το  Σάββατο 14 Φεβρουαρίου και ώρα 12.00 στην κοπή της Βασιλόπιτας της Ένωσής μας.

Ταυτόχρονα θα έχουμε την ευκαιρία  να ανταλλάξουμε απόψεις και για θέματα του κλάδου μας.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Kitchen bar , που βρίσκεται στην προκυμαία του λιμανιού (τηλ. 2310502241, 2310528108).

 Δεν υπάρχει τιμή συμμετοχής και για τις παραγγελίες σας θα ισχύσει ο τιμοκατάλογος του καταστήματος.

                                                                                                    Το Δ.Σ. της Ένωσης

Πρόγραμμα Σπουδών 2015-16 μαθήματος "Στοιχεία Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών" Γ' Γενικού Λυκείου Ομάδας Προσανατολισμού Οικονομικών, Πολιτικών και Κοινωνικών Σπουδών

Στον παρακάτω σύνδεσμο δείτε το ΦΕΚ με το πρόγραμμα σπουδών για το νέο μάθημα "Στοιχεία Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών" της Γ' Γενικού Λυκείου 2015-16:

ΦΕΚ 157/22-01-2015

Πρόγραμμα Σπουδών 2015-16 "Αρχών Οικονομικής Επιστήμης" Γ' Λυκείου Ομάδας Προσανατολισμού Οικονομικών, Πολιτικών και Κοινωνικών Σπουδών

Δείτε το πρόσφατα δημοσιευμένο ΦΕΚ για το νέο μάθημα "Αρχές Οικονομικής Επιστήμης" Γ' Λυκείου για το διδακτικό έτος 2015-16:

ΦΕΚ 152/22-01-2015

Παρουσίαση κ. Μαγουλά (Ημερίδα ΕΟΕΔΕ 21/06/2014)

Παρουσίαση κ. Μπακάλμπαση (Ημερίδα ΕΟΕΔΕ 21/06/2014)

Παρουσίαση κ. Τυροβούζη (Ημερίδα ΕΟΕΔΕ 21/06/2014)

Παρουσίαση κ. Φωλίνα (Ημερίδα ΕΟΕΔΕ 21/06/2014)

Βιβλιοπρόταση: Η καταστροφή της μεσαίας τάξης

Είμαστε όλοι παγιδευμένοι στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που μας έχει πλήξει ανεπανόρθωτα. Η ζωή μας είναι έρμαιο των ανισορροπιών και αδικιών του. Τα τρισεκατομμύρια δολάρια και ευρώ που διακινούνται στις αγορές –χρήματα που αφαιρούνται βίαια από ανθρώπους που τα αξίζουν– υπομονεύουν τη μεσαία τάξη στις ΗΠΑ, στην Αργεντική, στο Μεξικό αλλά και στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ισπανία και πιθανώς την Ιταλία.
Ο δημοσιογράφος Μάικλ Τζ. Κέισι ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο – από την Κίνα και την Ινδονησία μέχρι την Ισλανδία και την Αυστραλία– και αφηγείται απίθανες ιστορίες για συνηθισμένους ανθρώπους που υφίστανται τα δεινά της κρίσης. Ανιχνεύοντας τη ροή του χρήματος και των αγαθών από τη μία ήπειρο στην άλλη, αποδεικνύει πώς η ζωή ενός ιδιοκτήτη ακινήτου στην Αμερική επηρεάζεται από τις ίδιες οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές που καθορίζουν τη ζωή ενός χαμηλόμισθου εργάτη στην Κίνα. Καταδεικνύει ότι τα οικονομικά προβλήματά μας οφείλονται στις στρατηγικές των πολιτικών που εμποδίζουν την ελεύθερη αγορά και τον δίκαιο ανταγωνισμό. Και αν δε συνειδητοποιήσουν οι κυβερνήσεις ότι οφείλουν να συνεργαστούν για να κάνουν πιο αποτελεσματικό το παγκόσμιο σύστημα, η ανεργία θα βασιλεύει για πολύ ακόμη και οι οικονομίες όλων των κρατών θα είναι ευάλωτες σε μια νέα κρίση.

Οι ακούσιες συνέπειες ενός φθηνού πετρελαίου

Της Allison Schrager

Το φθηνότερο πετρέλαιο είναι καλό για την οικονομία - είναι ουσιαστικά το ισοδύναμο μιας φοροελάφρυνσης. Εκτός και αν είναι κακό για την οικονομία, γεγονός που μπορεί να ισχύει, αν η πτώση των τιμών δώσει ώθηση στον αποπληθωρισμό και βλάψει χώρες και εταιρείες που εξαρτώνται από τις εξαγωγές πετρελαίου. Το αν ο αντίκτυπος καταλήξει καλός, κακός, ή λίγο και από τα δύο, θα εξαρτηθεί από το πόσο καιρό οι τιμές θα παραμείνουν χαμηλά.

Αν το φθηνό πετρέλαιο είναι αποτέλεσμα μιας πτώσης της ζήτησης (λόγω μιας δοκιμαζόμενης κινεζικής οικονομίας, για παράδειγμα), οι τιμές θα ανέβουν όταν η οικονομία ανακάμψει. Αν οι χαμηλότερες τιμές οφείλονται στην αυξημένη προσφορά (από την έκρηξη της παραγωγής από σχιστόλιθο, λόγου χάρη), τότε το φθηνό πετρέλαιο έχει έρθει για να μείνει. Δύο πράγματα είναι σίγουρα: Υπάρχει ακόμη μια πεπερασμένη ποσότητα πετρελαίου στη γη και η οικονομία χρειάζεται πετρέλαιο για να λειτουργήσει. Αυτό υποδεικνύει ότι οι τιμές του πετρελαίου θα αυξηθούν κάποια μέρα, αν και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος αν αυτό θα γίνει την ερχόμενη άνοιξη ή το 2050.

Εκτός κι αν κάτι είναι πραγματικά διαφορετικό αυτή τη φορά. Αυτές είναι επικίνδυνες λέξεις και είναι πάντα ασφαλέστερο να υποθέτουμε ότι η ιστορία, όντως, επαναλαμβάνεται. Υπάρχει μια πιθανότητα, ωστόσο, η πτώση των τιμών του πετρελαίου να δώσει το έναυσμα για μια αλλαγή στην ενεργειακή πολιτική, περίπτωση κατά την οποία οι συνέπειες αναμένονται μακροβιότερες.

Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν την αύξηση των φόρων επί του πετρελαίου, κυρίως επειδή το πετρέλαιο είναι αναγκαίο και λίγο, και η υπερβολική χρήση των ορυκτών καυσίμων βλάπτει το περιβάλλον. Μεταξύ των πλουσίων χωρών, οι φόροι καυσίμων της Αμερικής είναι οι χαμηλότεροι. Ακόμα μάλιστα, πολλές ανεπτυγμένες χώρες, συχνά αυτές που παράγουν πετρέλαιο, επιδοτούν τα καύσιμα. Αλλά η καύση πετρελαίου σήμερα δημιουργεί κόστος στο μέλλον, και οι χαμηλοί φόροι και οι επιδοτήσεις μειώνουν επίσης τα κίνητρα για την εξεύρεση πιο πράσινων και πιο βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων.

Οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου δίνουν την ευκαιρία στις χώρες να αυξήσουν τους φόρους των καυσίμων (ή να κόψουν τις επιδοτήσεις) χωρίς να ζημιώνεται άμεσα η οικονομία. Η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Ινδία αποσύρουν τις επιδοτήσεις των καυσίμων. Η Παγκόσμια Τράπεζα ενθαρρύνει άλλες χώρες να πράξουν το ίδιο. Υποστηρίζει ότι οι επιδοτήσεις των καυσίμων δημιουργούν στρεβλώσεις που ωφελούν κυρίως τα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος και τα χρήματα είναι καλύτερο να δαπανώνται σε έργα υποδομής. Ο Λάρι Σάμερς κάλεσε την Αμερική για εκμεταλλευτεί αυτή τη συγκυρία για να αυξηθούν οι φόροι του άνθρακα. Το Κογκρέσο εξετάζει την πρώτη αύξηση φόρου για τα καύσιμα από το 1993.

Ο κίνδυνος είναι ότι ακόμα δεν γνωρίζουμε πόσο καιρό θα διατηρηθούν έτσι οι τιμές του πετρελαίου και ποια ακριβώς είναι η κινητήρια δύναμη της πτώσης. Οι τιμές του πετρελαίου είναι κατεξοχήν αυτές που ακολουθούν κατά πόδας το κάθε «νάζι» της αγοράς. Μια αύξηση των φόρων θα σήμαινε ότι ακόμα και αν αυτό αποτελεί μια προσωρινή μικρή παρένθεση σε μια ευρύτερη πορεία, η αγορά πετρελαίου του σήμερα μπορεί να δώσει τον τόνο για τα επόμενα χρόνια. Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι η Κίνα κάνει περικοπές στις επιδοτήσεις του πετρελαίου. Όταν οι τιμές του πετρελαίου ξαναανέβουν, οι κινέζοι καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν υψηλότερες τιμές. Ως αντίδραση, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν λιγότερο πετρέλαιο, αφήνοντας έτσι περισσότερη ποσότητα διαθέσιμη για όλους τους άλλους. Επίσης, θα δώσει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα στους κατοίκους των χωρών που δεν αυξάνουν τους φόρους.

Η αύξηση της φορολογίας των καυσίμων (ή οι περικοπές των επιδοτήσεων) είναι οικονομικά λογική, και σήμερα είναι η κατάλληλη πολιτικά συγκυρία, αν μπορεί ποτέ να υπάρξει τέτοια, για να επιτευχθεί αυτό. Ωστόσο, ο καθορισμός μακροπρόθεσμης πολιτικής για την αντιμετώπιση των ασταθών τιμών πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Σε μια πενταετία από τώρα, κάποιες χώρες θα συναντήσουν πολύ χαμηλότερες τιμές. Άλλες θα χρειαστεί να πληρώνουν περισσότερα. Αυτό μπορεί να αλλάξει το παγκόσμιο εμπόριο και την αναπτυξη με τρόπους που δεν μπορούμε να προβλέψουμε σήμερα.

Πηγή: Capital.gr

IB Economics vs ΑΟΘ

Στον παρακάτω σύνδεσμο, διαβάστε άρθρο του συναδέλφου κ. Αριστείδη Νότη, σχετικά με τη διδασκαλία και εξέταση οικονομικών μαθημάτων στο IB και στις Πανελλαδικές:

IB Economics vs ΑΟΘ

Βιβλία ΙΕΠ για ΕΠΑΛ

Στους παρακάτω συνδέσμους, δείτε τα βιβλία του ΙΕΠ για τον τομέα Διοίκησης και Οικονομίας των ΕΠΑΛ:

Εισαγωγή στη Διαφήμιση

Εισαγωγή στην Εφοδιαστική

Έλεγχος Ποιότητας

Οργάνωση και Διαχείριση Αποθηκών